Society of control
Edited by: Anonymous on 19 January 2012 at 16:33 uur
In Deleuze’s ‘society in control’ lezen we over de verschuiving van ‘disciplinary society’ naar ‘society of control’. De afgebakende, gestructureerde disciplinary socities maken langzaam plaats voor een netwerk van verbindingen tussen verschillende gemeenschappen, die voorheen allen eigen regels en wetten hadden. Vanaf de 20e eeuw wordt de maatschappij steeds meer een eenheid, waarin iedereen gecontroleerd wordt. Waar voorheen de controle dus per gemeenschap lag in structuur en disciplinering, wordt die nu gecreëerd door protocollen die overal in het nieuwe netwerk gelden.
Je weet in een aantal zinnen duidelijke te maken wat Deleuze bedoelt met zijn concept van ‘Society of Control’. Hoewel duidelijk, denk ik persoonlijk dat jouw lemma nog iets uitgebreider had gekund, omdat Deleuze een aantal dingen in zijn artikel noemt die onmisbaar zijn in zijn visie op de postmodernistische maatschappij. Ik zal een poging wagen:
Zoals je in het lemma noemde ziet Deleuze de maatschappij als een wereld van gesloten ruimtes. Deleuze verwijst naar Foucault die duidelijk heeft beschreven hoe deze afgesloten ruimten een productieve kracht vormen binnen tijd en ruimte met een groter effect dan de optelsom van zijn factoren. Foucault heeft het vooral over de gesloten ruimten in een ‘Disciplinairy Society’, met als voorbeeld de fabriek. Deleuze gaat een stapje verder en legt een verband tussen de meerdere afgesloten ruimten. Volgens Deleuze zit de huidige maatschappij in een overgangsproces van een ‘disciplinairy -’ naar ‘control society’. Hij stelt dat de gesloten ruimten van Foucault overgaan in gesloten systemen die zich niet meer beperken tot een bepaald domein. De grenzen tussen de gesloten systemen vervagen en ze worden onderdeel van een groter geheel waarin controle domineert. De fabriek, die Foucault als voorbeeld aanhaalde, maakt plaats voor de corporatie.
De discipline uit het concept van Foucault wordt vervangen door controle. De controle wordt uitgevoerd middels een getalmatige taal van codes, die toegang tot informatie toestaat of weigert, aldus Deleuze:
“The numerical language of control is made of codes that mark access to information, or reject it. We no longer find ourselves dealing with the mass/individual pair. Individuals have become “dividuals,” and masses, samples, data, markets, or “banks”.”.
Mensen worden subjecten van een deelbaar getal uit een reeks.
Deleuze benadrukt tevens de rol van vermogen en beloning in het nieuwe systeem van controle:
“Of course the factory was already familiar with the system of bonuses, but the corporation works more deeply to impose a modulation of each salary, in states
of perpetual metastability that operate through challenges, contests, and highly
comic group sessions.”.
Volgens Deleuze is wordt de fabriek, die zich richtte op productie van goederen, vervangen door de corporatie, die gericht is op de productie van vermogen.