Molds vs. Modulation
Edited by: Anonymous on 19 January 2012 at 19:55 uur
Deleuze heeft het in zijn artikel ‘Society of Control’ over de shift van disciplinary societies naar societies of control. Een van de kritieke punten van verschil binnen deze vormen van maatschappij is de wijze waarop beide zijn vormgegeven. Binnen disciplinary societies is er sprake van zogenaamde molds of moldings; deze houden kortweg in dat deze societies bestaan uit onveranderlijke ‘confinements’ waarbij het grootste gedeelte van omgangsnormen, verwachtingen en bijvoorbeeld het gebruik van mechanische middelen vaststaan. Binnen societies of control ligt dit anders, hier is er geen sprake van molds maar van modulation. Een veel gevarieerdere maatschappijeigenschap waarbij er een (mogelijk constante) vervaging (of verwisseling) is in omgangsnormen en verwachtingen. Deleuze illustreert deze shift door de overname van het bedrijf ten opzichte van de fabriek te noemen en de wijze waarop mensen betaald worden. De fabriek (disciplinary society) deelt de mensen evenredig in als individuen (en laat het salaris daar van af hangen), het bedrijf daarentegen stimuleert concurrentie binnen de werknemersgroep en laat dit voor een groot deel bepalen wat het salaris is.
Het subject wordt minder in een ruimtelijk en ideologisch gefixeerde‘mal’ gedwongen, terwijl de omgeving zich meer aan hem gaat aanpassen. Dit gebeurt gedurende een constante monitoring door deels overlappende volgsystemen. Dit is wat Deleuze bedoeld met een‘universele modulatie’, een constante vertaling van (deeltjes van) ons gedrag in digitale,kwantitatieve gegevens en de automatische aanpassing van de controlerende instituties daaraan. Met de constante modulatie door de verschillende flexibele volgsystemen wordt de individuele ‘mens’ op het moment van controle gereduceerd tot ‘dividu’. Dividualisering maakt dat onze eertijdse individualiteit verstrooid raakt over een verzameling overlappendedatabanken, om op zekere momenten, afhankelijk van verschillende doeleinden, vaak automatisch geprofileerd te worden.